Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Αναρτήσεις

Οικονομία της αγοράς ή ηθική οικονομία (Απόσπασμα)*

===
[…] Η κραυγή για «οικονομική δικαιοσύνη» είναι τόσο παλιά όσο και η ύπαρξη οικονομικής εκμετάλλευσης. Πρόσφατα αυτή η κραυγή έχει χάσει την υψηλή θέση που κατείχε στη δική μας αντίληψη της ηθικής ή, για την ακρίβεια, έχει εκπέσει σε μια υποδεέστερη θέση εξαιτίας της υπεροικονομικής έμφασης που δίνεται στην «πνευματικότητα» σε αντιδιαστολή με την «υλικότητα». Μ’ αυτή την έννοια είναι εύκολο να καταλάβουμε το μεγάλο Γερμανό στοχαστή Τέοντορ Αντόρνο όταν, μια γενιά πριν, με οξυδέρκεια παρατηρούσε: «Υπάρχει τρυφερότητα μόνο στο χοντροκομμένο αίτημα ότι κανείς δεν πρέπει να πεινάσει ξανά». Όσο υπερβολική κι αν φαίνεται αυτή η αντίληψη περί τρυφερότητας είναι ένα απόλυτα δίκαιο χαστούκι στο πρόσωπο εκείνων των προνομιούχων στρωμάτων των οποίων η «καλοζωισμένη πλεονεξία» για τα ωραία πράγματα συνδυάζεται με την «καλοζωισμένη πλεονεξία» για τα φτιαχτά προβλήματα του μαραζωμένου και πληκτικού εγώ τους. Εκ των πραγμάτων ήρθε ο καιρός να αποκαταστήσουμε την ηθική διάσταση αυτού που τόσο ψυχρά …
Πρόσφατες αναρτήσεις

Αναθεωρώντας την ηθική, τη φύση και την κοινωνία (απόσπασμα)*

---

«[…] Η τοπική αυτοδιοίκηση είναι πλάι μας, είναι ενυπόστατη και πάντα παρούσα στη ζωή μας. Αντίθετα το εθνικό κράτος είναι απομακρυσμένο, αποτελεί σε μεγάλο βαθμό ένα ιδεολογικό προϊόν και απέναντι στην εμπειρία των κοινών ανθρώπων συνιστά μια αιθέρια, αφηρημένη οντότητα εκτός από τις περιπτώσεις που εισβάλλει στο προσωπικό τους περιβάλλον με τις απαιτήσεις του. Η εθνικότητά μας τείνει να είναι ένα συμβάν κατασκευασμένο από τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης και οι πρωτεύουσες των Πολιτειών μας δεν είναι τίποτα άλλο από κράχτες για τους τουρίστες. Όταν επιστρέφουμε από αυτές στα σπίτια μας δεν επανερχόμαστε μόνο σε ένα προσωπικό κόσμο που τον αποκαλούμε σπίτι μας, αλλά και σε ένα χωριό, μια κωμόπολη, μια γειτονιά ή μια πόλη που είναι η πραγματική εστία της ζωής μας ως κοινωνικών και πολιτικών όντων. Τα υπόλοιπα είναι πλασματικά και αποτελούν περισσότερο φτιαχτές παρά αυθόρμητες καταστάσεις. Το να στοχαστούμε πάνω στις πραγματικές συνθήκες της ζωής μας σημαίνει να διαλύσουμε την ομίχλη του…

Ο παράλογος άνθρωπος: Το θέατρο*

---

«[…] Στον καθημερινό άνθρωπο δεν αρέσει καθόλου να χαζεύει. Όλα τον ωθούν στο αντίθετο. Συγχρόνως, όμως, το μόνο που τον ενδιαφέρει είναι ο εαυτός του, κυρίως αυτό που θα μπορούσε να είναι. Από εδώ ξεκινάει το ενδιαφέρον του για το θέατρο, για το θέαμα, όπου του παρουσιάζονται τόσα πεπρωμένα που του προσφέρουν την ποίησή τους δίχως την οδύνη της πίκρας τους. Εδώ, τουλάχιστον, αναγνωρίζουμε τον χωρίς συνείδηση άνθρωπο που συνεχίζει βιαστικά την πορεία του προς κάποια άγνωστη ελπίδα. Ο παράλογος άνθρωπος αρχίζει εκεί όπου ο άλλος τελειώνει, εκεί όπου, σταματώντας να θαυμάζει το παιχνίδι, το πνεύμα θέλει να πάρει μέρος σ’ αυτό. Να διεισδύσει σ’ όλες τούτες τις ζωές, να δοκιμάσει την πολλαπλότητά τους, συγκεκριμένα να τις υποδυθεί. Δεν λέω ότι γενικά οι ηθοποιοί υπακούουν σε τούτο το κάλεσμα, ότι είναι παράλογα πλάσματα, αλλά ότι το πεπρωμένο τους είναι ένα παράλογο πεπρωμένο που θα μπορούσε ενδεχομένως να γοητεύσει και να προσελκύσει μια διορατική καρδιά. […] Ο ηθοποιός βασιλεύει στο …

Albert Camus, Δημιουργία και επανάσταση*

---
Στην τέχνη, η εξέγερση ολοκληρώνεται και διαιωνίζεται στην πραγματική δημιουργία και όχι στην κριτική ή τα σχόλια. Η επανάσταση, από την πλευρά της, μπορεί να επικυρωθεί μόνο μέσω ενός πολιτισμού και όχι με την τρομοκρατία ή με την τυραννία. Τα δύο ερωτήματα που θέτει από δω και πέρα η εποχή μας σε μια κοινωνία που βρίσκεται σε αδιέξοδο, αν είναι δυνατή η δημιουργία και αν είναι δυνατή η επανάσταση, συνοψίζονται σε ένα, που αφορά την αναγέννηση ενός πολιτισμού. […]Τελικά, η καπιταλιστική και η επαναστατική κοινωνία γίνονται ένα, εφόσον υποτάσσονται στο ίδιο μέσο, τη βιομηχανική παραγωγή, και στην ίδια υπόσχεση. Αλλά η μία υπόσχεται στο όνομα τυπικών αρχών που είναι ανίκανη να ενσαρκώσει και που τις αρνείται με τα μέσα τα οποία χρησιμοποιεί. Η άλλη δικαιολογεί την προφητεία της μόνο στο όνομα της πραγματικότητας και καταλήγει στον ακρωτηριασμό της πραγματικότητας. Η κοινωνία της παραγωγής είναι απλά και μόνο παραγωγική, όχι δημιουργική. […] Αν ο εξεγερμένος πρέπει να αρνείται τη μανία…

Γιώργος Λιερός, Υπαρκτός καινούργιος κόσμος, Ένας πολιτισμός του δώρου

--- "[…] Διά του δώρου, λοιπόν, παρουσιάζονται το ένα στο άλλο, αναγνωρίζονται αμοιβαία και γίνονται αποδεκτά δύο πρόσωπα. Αντίθετα, η παράλειψη της πρόσκλησης (ήδη από τότε που οι Ολύμπιοι Θεοί δεν κάλεσαν την Έριδα στη γιορτή) ή η άρνηση της αποδοχής της αποτελούν προσβολές του προσώπου και της τιμής του. Στις αρχαϊκές κοινωνίες είναι ιδιαίτερα σημαντικός ο ρόλος της τιμής (υπόληψης) του προσώπου˙ αυτή συσχετίζεται προπάντων με τη γενναιοδωρία, την επαυξημένη ανταπόδοση του δωρήματος, ώστε ο αρχικός δωρητής να μεταβάλλεται σε υπόχρεο κ.ο.κ. Ακόμα και οι πιο αρχαϊκές ομάδες είναι εξαιρετικά ευαίσθητες στο θέμα της τιμής. Όπως έγραφε ο Μως, «οι άνθρωποι έμαθαν να εγγυώνται την τιμή και το όνομά τους πολύ πριν μάθουν να υπογράφουν»˙ το έκαναν με παροχές, προσφορές, τελετουργίες και δώρα. Η τιμή και η υπόληψη είναι η μαγική αύρα που περιβάλλει το άτομο. […] «Χαλασμένο πρόσωπο» είναι μία έκφραση των Κουακιούτλ για έναν αρχηγό που δεν δίνει πότλατς (γιορτές στις ΒΔ ακτές της Αμερικής,…

Lou Andreas-Salomé, Σεξουαλικότητα και ερωτισμός, Η γυναίκα

---
"Στην πραγματικότητα, αυτή η αρχετυπική σύλληψη της Παρθένου φαίνεται πλησιέστερη στο σημερινό πρότυπο της πόρνης: στο δόσιμο του εαυτού της χωρίς δυνατότητα επιλογής, ούτε ηδονής, με άλλα λόγια στο δόσιμο του εαυτού της με σκοπούς ολότελα ξένους προς τον ερωτισμό. Ο τύπος της πόρνης και ο τύπος της Μαντόνας μοιάζουν σε αυτό το σημείο περίπου όσο η καρικατούρα και το ζωντανό μοντέλο της, ή τέμνονται στα άκρα τους. Αλλά εκείνο που τις καθιστά και τις δύο δυνατές, είναι η ίδια αρχή που δίνει στη γυναίκα προορισμό ζώου- φορέα ζωής, μητρικού ζώου: το σώμα της, όσο κυοφορεί, είναι ναός του Θεού ή θέατρο και παζάρι της σεξουαλικότητας, και γίνεται η ενσαρκωμένη έκφραση, σύμβολο της παθητικότητας που κάνει τη γυναίκα εξίσου ικανή να εξευτελίσει τη σεξουαλική πράξη ή να τη μετουσιώσει."

Lou Andreas-Salomé, Σεξουαλικότητα και ερωτισμός ---

Lou Andreas-Salomé, Σεξουαλικότητα και ερωτισμός, Ενωμένοι για μια ζωή

---
[…] Πρέπει επίσης να υπογραμμισθεί ότι η ερωτική μέθη και ή ένωση που επιτελείται για μια ολόκληρη ζωή δεν παραμένουν ταυτόσημες η μία με την άλλη, και ότι υπάρχει αλήθεια στη γνωστή ρήση ότι η μία σταματά λίγο πολύ εκεί όπου αρχίζει η άλλη- μια αποτυχία υποδηλούμενη από δύο εντελώς διαφορετικές μεθόδους της εμπειρίας του έρωτα. […] Ένας δεσμός που συνάπτεται για μια ολόκληρη ζωή έχει ως τίμημα την εξάλειψη μιας προηγούμενης ερωτικής φόρτισης, την επικράτηση μιας μεταγενέστερης θέλησης προορισμένης να διαρκέσει, διότι αισθάνεται αρκετά πλούσιος ώστε να αποδεχθεί τέτοιες θυσίες: δεδομένου ότι αυτό που θέλει να ζήσει μέσα σε τούτη τη σχέση μέχρι τέλους είναι μια ζωή που απαιτεί την ίδια προστασία και τον ίδιο σεβασμό, την ίδια φροντίδα, την ίδια αυτοθυσία με το παιδί που γεννιέται από τη σαρκική ένωση. […] Εκεί όπου η αγάπη, με την ερωτική έννοια της λέξης, υπήρξε το πιο καθοριστικό στοιχείο στη διαμόρφωση μιας ένωσης για ολόκληρη τη ζωή, μαθαίνει για πρώτη φορά να συμπεριφέρεται με …